“Soundcheck.”
Beoordeel het geluid ook nu weer in het midden van de zaal. Ben je zelf één van de muzikanten gebruik dan een lange kabel of ga over op een draadloossysteem.
Speel tijdens de soundcheck een nummer dat goed beheerst wordt en wat een “open structuur” heeft. (dus niet de bekende muur van geluid)
Speel en stel in eerste instantie het geluid grof af. Check of iedereen zichzelf goed kan horen en stel dit net zo lang bij tot het goed is. Regel in deze fase ook de monitoren af, deze zijn enigszins van invloed op het totaal geluid.
Speel opnieuw en breng de instrumenten en zang stem in balans met elkaar. Fine-tune de volumes en klankkleuren. Loop van links naar rechts in de zaal en luister of alles overal goed hoorbaar is.
Lukt de afstelling niet omdat er bijvoorbeeld een instrument bovenuit blijft tetteren (de Back-line staat dan te hard). En “kan” deze niet zachter, om wat voor reden dan ook ;-). Draai dan de Back-line om en gebruik die als monitor. Versterk dan het betrokken instrument volledig (en dus beheersbaar) via de P.A.
Verdeel het beschikbare licht over het podium.
Zodra het geluid en licht goed afgesteld is wordt het tijd om alles te fatsoeneren.
Berg Flightcase deksels, Gitaarkoffers, kabelkisten etc..etc.. op of plaats ze uit het zicht. Plak kabels, waarover de band of publiek kan struikelen, vast met tape.
Beoordeel het geluid ook nu weer in het midden van de zaal. Ben je zelf één van de muzikanten gebruik dan een lange kabel of ga over op een draadloossysteem.
Speel tijdens de soundcheck een nummer dat goed beheerst wordt en wat een “open structuur” heeft. (dus niet de bekende muur van geluid)
Speel en stel in eerste instantie het geluid grof af. Check of iedereen zichzelf goed kan horen en stel dit net zo lang bij tot het goed is. Regel in deze fase ook de monitoren af, deze zijn enigszins van invloed op het totaal geluid.
Speel opnieuw en breng de instrumenten en zang stem in balans met elkaar. Fine-
Lukt de afstelling niet omdat er bijvoorbeeld een instrument bovenuit blijft tetteren (de Back-
Verdeel het beschikbare licht over het podium.
Zodra het geluid en licht goed afgesteld is wordt het tijd om alles te fatsoeneren.
Berg Flightcase deksels, Gitaarkoffers, kabelkisten etc..etc.. op of plaats ze uit het zicht. Plak kabels, waarover de band of publiek kan struikelen, vast met tape.
Muzikanten blinken helaas niet allemaal uit in het nakomen van afspraken of het opbrengen van discipline tijdens het opbouwen en/of afregelen van het totaal geluid (P.A.) Vreemd want een goed afgesteld geluid is in het belang van de hele band. Het vergroot het speelplezier en geeft bovendien meer kans op succes.
Aan de hand van een aantal figuren zal ik een methode uitleggen om vlot een “mini-P.A.” op te kunnen bouwen. Daarnaast zal ik enkele tips geven met betrekking tot de discipline. Het zal het opbouwen efficiënter en effectiever laten verlopen met minder kans op schade, onnodige handelingen of onderlinge wrevel.
Aan de hand van een aantal figuren zal ik een methode uitleggen om vlot een “mini-
Werkwijze.
Bij aankomst bepaal je eerst gezamenlijk wat de beste opstelling ter plaatse is.
Ga in principe uit van een vooraf vastgestelde basis opstelling (bij voorkeur gelijk aan de oefensituatie) Je zult merken dat je regelmatig moet improviseren om tot een acceptabele en geaccepteerde opstelling te komen.
Pas als er overeenstemming is over de opstelling ga je uitladen.
Zet alle apparatuur aan weerszijde van, maar nog niet op, het podium. Hou de weg naar het podium voldoende vrij. (fig 1.)
Bij aankomst bepaal je eerst gezamenlijk wat de beste opstelling ter plaatse is.
Ga in principe uit van een vooraf vastgestelde basis opstelling (bij voorkeur gelijk aan de oefensituatie) Je zult merken dat je regelmatig moet improviseren om tot een acceptabele en geaccepteerde opstelling te komen.
Pas als er overeenstemming is over de opstelling ga je uitladen.
Zet alle apparatuur aan weerszijde van, maar nog niet op, het podium. Hou de weg naar het podium voldoende vrij. (fig 1.)
In mijn uitleg ga ik uit van een band die bestaat uit 4 tot 6 personen.
Drummer, twee gitaristen (of één gitarist en toetsenist), bassist en
één of meerdere zangers/zangeressen.
Het geluid wordt door de band volledig zelf verzorgt.
De back-line wordt (gedeeltelijk) gebruikt voor de zaalversterking.
Het drumstel wordt (indien nodig) beperkt versterkt m.b.v. microfoons.
Er is sprake van een mono geluid.
Drummer, twee gitaristen (of één gitarist en toetsenist), bassist en
één of meerdere zangers/zangeressen.
Het geluid wordt door de band volledig zelf verzorgt.
De back-
Er is sprake van een mono geluid.
Afhankelijk van de situatie kun je er voor kiezen om het geluid zelf te verzorgen of dit te laten doen. Bij grote evenementen en buitenoptredens doe je er verstandig aan het geluid te laten verzorgen door een gespecialiseerd bedrijf. De kosten daarvoor bereken je uiteraard door in de gage.
Nog beter is om de rekening (offerte) voor het geluid en licht rechtstreeks door de organisator te laten betalen. Dat scheelt je enorm veel administratieve rompslomp. De gage voor de bandleden wordt dan apart afgerekend.
De meeste “amateur”bands treden te weinig op om een volledige P.A. te kunnen bekostigen. Uitbesteding van het geluid/licht, bij grote Gigs, is voor deze bands dan ook vaak de enige oplossing. Soms beschikt de organisator zelf over een geluidsinstallatie of huurt deze zelf een bedrijf in.
De band dient bij uitbesteding van het geluid/licht meestal een “Stage-plan” te overleggen. Het “Stage-plan” bevat gegevens als : samenstelling en plaats van de bandleden ; aantal benodigde 220 Volt aansluitingen en monitoren ; gegevens over de backline, instrumenten, omvang drumstel etc...
Nog beter is om de rekening (offerte) voor het geluid en licht rechtstreeks door de organisator te laten betalen. Dat scheelt je enorm veel administratieve rompslomp. De gage voor de bandleden wordt dan apart afgerekend.
De meeste “amateur”bands treden te weinig op om een volledige P.A. te kunnen bekostigen. Uitbesteding van het geluid/licht, bij grote Gigs, is voor deze bands dan ook vaak de enige oplossing. Soms beschikt de organisator zelf over een geluidsinstallatie of huurt deze zelf een bedrijf in.
De band dient bij uitbesteding van het geluid/licht meestal een “Stage-
Podium
Apparatuur
Apparatuur
fig 1.
Plaats vervolgens : (fig 2.) :
1. De achterwand of fatsoeneer de bestaande achterwand.
2. Plaats de P.A. Boxen + speakerkabels.
3. Plaats het drumpodium of drumkleed.
4 Leg 220 Volt aansluitingen aan.
1. De achterwand of fatsoeneer de bestaande achterwand.
2. Plaats de P.A. Boxen + speakerkabels.
3. Plaats het drumpodium of drumkleed.
4 Leg 220 Volt aansluitingen aan.
Drumpodium/kleed
Achterwand
220 Volt aansluitingen
P.A. boxen
fig. 2.
Basinstallatie
Gitaarversterker
Gitaar/Keyboard-versterker
Mengtafel + eindtrap
fig. 3.
Vervolgens fig. 4.
1. Plaats de microfoons en sluit deze aan.
2. Plaats de monitoren + aansluiten.
1. Plaats de microfoons en sluit deze aan.
2. Plaats de monitoren + aansluiten.
Pas nadat alles op zijn plek staat en alle snoeren getrokken zijn worden de gitaren (e.d.) met wat daarbij hoort geplaatst. Voorkom dat iedereen nu al uitgebreid op zijn instrument “te keer” gaat, alleen even kortdurend testen of alles aangesloten is! Als je toe staat dat het gehoor nu al veel te verduren krijgt is het goed afstellen van het totaalgeluid daarna bijna niet meer mogelijk!
Zorg dat met name de gitaristen vlak op hun versterker staan. Plaats de amp’s om die reden iets meer naar voren. Daarmee voorkom je dat het gitaargeluid in verhouding te hard afgesteld wordt.
Zie ook :
Het is onmogelijk om de mixer te behandelen, daarvoor zijn de onderlinge verschillen te groot. “Lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing”.
Zorg dat met name de gitaristen vlak op hun versterker staan. Plaats de amp’s om die reden iets meer naar voren. Daarmee voorkom je dat het gitaargeluid in verhouding te hard afgesteld wordt.
Zie ook :
Het is onmogelijk om de mixer te behandelen, daarvoor zijn de onderlinge verschillen te groot. “Lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing”.
Het afstellen.
Beoordeel de afstelling van het geluid ongeveer in het midden van de zaal.
Doe je dat achterin dan zal het geluid voor het podium mogelijk te hard worden.
Gevolg daarvan is dat het publiek verder van het podium gaat staan.
Het “contact” is daardoor een stuk lastiger, daarnaast is publiek wat achterin staat weinig motiverend voor een band.
Bijkomend voordeel is dat achterin de zaal nog enigszins gepraat kan worden en dat wordt over het algemeen als zeer positief ervaren.
Drumstel.
Spreek met de drummer af dat hij de ketels (en de rest) net zo hard aanslaat als tijdens het optreden. Begin met het afstellen van de basdrum.
Gebruik een speciale basdrummicrofoon. Sla de gebruiksaanwijzing van de microfoon er op na om te zien hoe deze geplaatst kan (moet) worden.
Bespeel alleen de basdrum en regel de microfoon af op klankkleur. Kijk waar de feedback grens ligt en blijf hier ruim onder!
Regel achtereenvolgens de Snare en Hi-
Basgitaar.
Laat de basgitarist samen met de drummer een rif spelen.
Stel de basgitaar zodanig af dat deze de basdrum ondersteunt en er iets “bovenop” ligt. Controleer tevens of de hoge tonen voldoende doorkomen.
Laat de basgitarist samen met de drummer een rif spelen.
Stel de basgitaar zodanig af dat deze de basdrum ondersteunt en er iets “bovenop” ligt. Controleer tevens of de hoge tonen voldoende doorkomen.
Gitaren.
De gitaristen staan in het Stage-plan (fig. 3 e.v.) aan de buitenzijde. Voorkom dat twee gitaristen, bij gebruik van de Back-line als hoofdversterking, naast elkaar komen te staan. Behalve dat het visueel onaantrekkelijk is kan het gecombineerde geluid van beide gitaren onwenselijke neven-effecten geven.
Ze kunnen elkaar “in de weg zitten”, beïnvloeden, boosten, enz.
Door de opstelling van de gitaren (c.q. Back-line) zullen de gitaristen mogelijk niet overal in de zaal even goed te horen zijn. Het publiek aan de rechterkant van het podium zal overwegend de rechter gitarist horen. En het publiek aan de linkerkant de linker gitarist. Dit is eenvoudig op te lossen.
Plaats een microfoon voor de gitaarversterkers (speaker) zie fig. 5.
Versterk de links staande gitarist via de rechter P.A. box zodanig dat het geluid zowel aan de linker als rechterkant in de zaal in gelijk is. De balans wordt, in dit geval, gevormd door : links de combinatie van de back-line en de P.A. box, rechts hoofdzakelijk de P.A. Box. Voor de rechter gitarist geldt hetzelfde maar dan andersom.
De gitaristen staan in het Stage-
Door de opstelling van de gitaren (c.q. Back-
Versterk de links staande gitarist via de rechter P.A. box zodanig dat het geluid zowel aan de linker als rechterkant in de zaal in gelijk is. De balans wordt, in dit geval, gevormd door : links de combinatie van de back-
Als laatste fig. 5.
Plaats het licht
Plaats het licht
Het licht
fig. 5.
Je gebruikt in dat geval de interne of een externe D.I. Niet zelden worden de toetsen rechtstreeks op het P.A. Systeem aangesloten, de toetsenist hoort zichzelf dan terug via een monitor.
Indien de toetsen via een Keyboardversterker (Back-line) versterkt worden volg je dezelfde werkwijze als bij de gitaristen. Bij gebruik van een Keyboardversterker kun je eventueel zonder microfoon werken.
Toetsen.
Zang.
Stel de zang qua klankkleur en Feedback af. Kijk hoe ver je de zang kunt uitsturen zonder last te hebben van rondzingen. Blijf ook nu weer ruim onder deze grens. Test de microfoons op feedback vlakbij de P.A. boxen en de monitoren. Op deze wijze voorkom je hinderlijke feedback tijdens het lopen (bewegen) over het podium.
Stel de zang na verhouding iets te “helder” af. Daardoor blijft de zang(tekst) beter hoorbaar en verstaanbaar tijdens het optreden.
De hoge tonen zijn veelal verantwoordelijk voor het ontstaan van feedback.
Je hebt dan ook de neiging (te) veel hoge tonen weg te draaien op de mengtafel.
De toonregeling, op de mengtafel, is meestal te grof om exact de frequenties weg te draaien die de feedback veroorzaken. Het onderdrukte frequentiegebied is vrij groot wanneer je de Treble-knop dicht(er) draait. Gevolg daarvan is een onverstaanbare zang met veel “brommerig” laag.
Het is mogelijk om alleen de frequenties te drukken die de Feedback veroorzaken. Daarvoor kun je gebruik maken van een Feedback-destroyer of een uitgebreide (meer bands) Equalizer.
Stel de zang qua klankkleur en Feedback af. Kijk hoe ver je de zang kunt uitsturen zonder last te hebben van rondzingen. Blijf ook nu weer ruim onder deze grens. Test de microfoons op feedback vlakbij de P.A. boxen en de monitoren. Op deze wijze voorkom je hinderlijke feedback tijdens het lopen (bewegen) over het podium.
Stel de zang na verhouding iets te “helder” af. Daardoor blijft de zang(tekst) beter hoorbaar en verstaanbaar tijdens het optreden.
De hoge tonen zijn veelal verantwoordelijk voor het ontstaan van feedback.
Je hebt dan ook de neiging (te) veel hoge tonen weg te draaien op de mengtafel.
De toonregeling, op de mengtafel, is meestal te grof om exact de frequenties weg te draaien die de feedback veroorzaken. Het onderdrukte frequentiegebied is vrij groot wanneer je de Treble-
Het afstellen moet je leren, dat doe je niet zo maar even.
De kwaliteit van het geluid maakt of breekt de band!
Degene die het geluid afstelt zal (regelmatig) kritiek te verwerken krijgen want: “Het is nooit goed”
Hou je zoveel mogelijk aan de instellingen van de Soundcheck. Doe in beperkte mate wat met de kritiek uit de zaal.
Neem opmerkingen van vriendinnen, vriendjes en familie, die gaan over het niet goed kunnen horen van “hun” bandlid, met een “korreltje zout”.
Deze opmerkingen zijn zelden objectief en kunnen de balans van het geluid behoorlijk verstoren.
Verder is het een kwestie van ervaring opdoen.
In een muziekblad las ik recentelijk dat eigenlijk alleen de wat oudere muzikanten in staat zijn om zelf hun Back-line in balans af te regelen ten opzichte van anderen. Dat ondersteunt mijn stelling dat het een kwestie van tijd, ervaring en volhouden is.
De kwaliteit van het geluid maakt of breekt de band!
Degene die het geluid afstelt zal (regelmatig) kritiek te verwerken krijgen want: “Het is nooit goed”
Hou je zoveel mogelijk aan de instellingen van de Soundcheck. Doe in beperkte mate wat met de kritiek uit de zaal.
Neem opmerkingen van vriendinnen, vriendjes en familie, die gaan over het niet goed kunnen horen van “hun” bandlid, met een “korreltje zout”.
Deze opmerkingen zijn zelden objectief en kunnen de balans van het geluid behoorlijk verstoren.
Verder is het een kwestie van ervaring opdoen.
In een muziekblad las ik recentelijk dat eigenlijk alleen de wat oudere muzikanten in staat zijn om zelf hun Back-
Als laatste nog een paar tips :
- Bouw samen op en breek ook samen af.
- Help elkaar met het slepen van spullen.
- Geen (kleverige) drankje e.d. tijdens het optreden op de Bühne.
Gevaarlijk als ze omvallen (elektriciteit) en smerig om op te ruimen.
- Voorkom dat bandleden eindeloos, tussen alle bedrijven door, gaan “jammen”. Het verpest je gehoor, is hinderlijk en het is bovendien
!!! ZEER ON-PROFESSIONEEL GEDRAG !!!
- Zet geen instrumenten (gitaren, blaasinstrumenten etc.) op het podium voordat alle kabels getrokken zijn.
- Zorg dat je op tijd klaar bent. Liever iets te vroeg dan een gehaaste afwerking omdat het publiek al binnenkomt.
-
-
Bovenstaande lijkt voor velen zo vanzelfsprekend en logisch, toch ziet het er in de praktijk vaak anders uit. Kom binnen de band dergelijke afspraken overeen en spreek elkaar (bij het niet nakomen) er op aan. Je zult ondervinden dat het uiteindelijk allemaal veel soepeler gaat verlopen.
En dat komt het optreden (verminderde spanning) alleen maar ten goede.
En dat komt het optreden (verminderde spanning) alleen maar ten goede.
Microfoon
Monitoren
fig. 4.
Klikken
